Yapay Tatlandırıcılar Ölçülü Tüketilmeli

Obezite, diyabet, kalp-damar gibi hastaliklarda tedaviye yardimci olmasi açisindan yapay tatlandiricilar kullanilabilir. Ancak ‘light’, ‘diyet’, ‘sekersiz’, ‘kalorisiz’ veya ‘diyabetik’ ibareleri besinlerin sinirsiz tüketilebilecegi anlamina gelmez.

Insan sagligini önemli ölçüde tehdit eden hastaliklarda medikal tedavinin yani sira en etkin yol diyet tedavisidir. Bu hastaliklarin tedavisi için diyetlerinde seker ve sekerli yiyeceklerin tüketimi kisitlanir. Kisitlamanin yani sira; diyabetli hastalarda tatli algilama duyusunun azalmasi ve tatli yiyeceklerin genelde sevilmesinden dolayi tatli yeme istegi artmaktadir. Bu ihtiyaçtan dolayi; seker yerine kullanilabilecek, ayni tadi veren ancak saglik açisindan sakincasi olmayan düsük kalorili veya kalori içermeyen bazi yapay tatlandiricilar kullanilmaktadir.
Ancak uzmanlar yapay tatlandiricilar ile hazirlanmis ürünlerin dikkatli tüketilmesi gerektigini belirtmektedir.

IDEAL BIR TATLANDIRICI NASIL OLMALIDIR?

Saglik Bakanligi’nin “özel beslenme amaçli gidalar” tebliginde kullanilmasina izin verilen yapay tatlandiricilar belirlenmistir. Ideal bir tatlandirici; sekerin duyusal özelliklerini içeren, çözelti halindeyken renksiz, kokusuz, suda çabuk eriyebilen, ekonomik, fonksiyonel, isiya dayanikli, düsük kalorili, agizda aci ve metalik tat birakmayan hos bir tada sahip olmalidir. Toksik ve kanserojenik olmamalidir.

TÜKETIM SIKLIGI VE MIKTARINA DIKKAT

Daha çok tercih edilen yapay tatlandiricilar enerji içermeyenler olup tablet formu sikça kullanilmaktadir. Özellikle tablet formu yüksek isida aci tat birakmasindan dolayi kaynamakta olan besinin içerisine atilmamalidir. Diyabetliler, obezler, ve kilolarini korumak isteyen kisiler için enerji içermeyen tatlandiricilarla yapilan hazir yiyecek ve içeceklerin tüketimi sikligina ve miktarina dikkat edilirse sagliga zararli olmaz. Özellikle piyasada bulunan tatlandirici ile yapilmis bu hazir gidalarin etiket bilgisi ve beslenme programinda yer almasi için degisim ölçümlerinin bilinmesi ve bilinçli tüketilmesi gerekmektedir. Çünkü besinlerde; “light”, “diyet”, “sekersiz”, “kalorisiz” veya “diyabetik” ibarelerinin olmasi bu besinleri herkesin rahatça, sinirsiz tüketecegi anlamina gelmez.

HAMILELER YAPAY TATLANDIRICI KULLANMASIN

Gebelikte kullanimi sakincali çünkü; laboratuvar hayvanlarinda plasentayi geçerek fetüste biriktigi görülmüs ve bebek için sakincali hale gelmistir. Bu nedenle de hamile kadinlarin tatlandirici kullanmasi yasaklanmistir. Hazir gida tüketimlerinin de mümkün oldugunca sinirlandirilmasi gerekmektedir.

GÜNDE 10 ADET KULLANILMASINDA SAKINCA YOK

Sagliga zarari olmadigi bilinen aspartam, sakkarin ve asesulfam-K gibi enerji içermeyen tatlandiricilar yeterli ve dengeli bir beslenme kapsaminda yiyecek ve içeceklerin tatlandirilmasinda belirli ölçülerde tüketilebilir. Bu miktari Dünya Saglik Örgütü ve besin ilaç örgütü günde 10 adete kadar kullaniminin sakincali olmadigini bildirmislerdir. Özellikle diyabetlilerde en yüksek günlük dozun ögretilmesi gerekir. Amerikan Tip Konseyi bu miktari 2,5 mg/kg/gün olarak alimi saglik olarak güvenli miktar olarak belirlemistir.